دوفصلنامۀ جامعه‌شناسی هنر و ادبیات

دوفصلنامۀ جامعه‌شناسی هنر و ادبیات

بازنمایی «منِ» زنانه در ادبیات داستانی معاصر ایران از دهه چهل تا هشتاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته‌ی ارشد مطالعات فرهنگی؛ دانشگاه رازی, کرمانشاه، ایران.
2 استادیار جامعه‌شناسی، دانشگاه رازی (نویسنده‌ی مسئول)، دانشگاه رازی، کرمانشاه, ایران
3 دانشیار جامعه‌شناسی، دانشگاه رازی, کرمانشاه, ایران.
10.22059/jsal.2025.366050.666277
چکیده
این پژوهش به بررسی بازنمایی تصویر اجتماعی زنان در آثار ادبی دهه چهل تا هشتاد ایران می پردازد. بازنمایی زن از سوی مردان در آثاری که آنان خلق کرده اند، هموراه تصویری ناقص از زن ارائه داده اند. اکنون زنان در دهه های اخیر فرصتی بدست آورده اند که در آثار داستانی روایتی از خود، آنگونه که خود می پسندند نشان دهند. زنان تصویر اجتماعی خویش را چگونه درنظر می گیرند؟ تا چه اندازه آنان این تصویر را می پذیرند، یا رد میکنند؟ جهت یافتن پاسخ این سوالات، پنج دهه ادبیات داستانی معاصر ایران مورد پژوهش قرار می گیرد. از هر دهه رمان قابل توجه ای که استقبال خوانندگان و تحسین منتقدان را داشته است، انتخاب شده است. به دلیل عدم قطعیت و دائمی نبودن قوانین و قراردادهای اجتماعی، این تحقیق براساس تحلیل گفتمان انجام شده است. سوالات و نحوهی انجام این پژوهش نیازمند به کارگیری تحلیل گفتمان لاکلو و موف بودهاست. یافته های تحقیق نشان دهندهی گفتمان های متفاوتی هستند، که زنان سعی داشته اند خودشان را آنگونه در فضای اجتماعی معرفی و بازنمایی کنند. یافته های تحقیق اطلاعاتی را فراهم می کنند که آنها را در ذیل عناوینی چون گفتمان صفر، گفتمان برتری، گفتمان اعتراض و گفتمان حسرت دسته بندی می کنیم.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Representation of the female "I" in contemporary Iranian fiction from the 1960s to the 2000s

نویسندگان English

Saheb Moradi 1
Nader Amiri 2
siavash gholipoor 3
1 M.A. Graduate in Cultural Studies; Razi University ; Kermanshah, Iran
2 Assistant Professor of Sociology, Kermanshah, Iran; Razi University;
3 Associate Professor of Sociology, Razi University; Kermanshah, Iran
چکیده English

The aim of this survey is investigating women's social image representation in Iranian literature from 1340s to 1380s. Unlike the natural world, the social world is completely constructed. The social world is based on intersubjective conventions and ideas . From this perspective the women's image, which is shown by men writers, is always an imperfect representation. In recent decades, women have gotten an opportunity to be their full-length mirror, and they represent a full and human-like image of themselves in their novels. How do the women consider the pictures which represent their being in society? How much do they accept or refuse those pictures ? In order to find answers for these questions, five decades of contemporary literature is searched. A significant novel, which has been appreciated by critiques and has had lots of readers, is chosen from each decade. The searching is done based on discourse analysis. The questions and the specific way of doing this research needs to apply the Laclau and Mouffe discourse analysis. The findings are shown different discourse which female writers try to show women picture in society atmosphere. The findings provide some information which is classifies into different discourses like zero-discourse, protest-discourse, sympathy-discourse and discourse of superiority.

کلیدواژه‌ها English

Novel
cultural studies
discourse analysis
female writers
women's social image. Laclau and Mouffe
* ارسطویی، شیوا. (۱۳۷۷). *نسخه‌ی اول*. تهران: نشر مرکز.
* پیرزاد، زویا. (۱۳۸۰). *چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم*. تهران: نشر مرکز.
* ترقی، گلی. (۱۳۵۱). *خواب زمستانی*. تهران: انتشارات زمان.
* دانشور، سیمین. (۱۳۴۸). *سووشون*. تهران: امیرکبیر.
* علیزاده، غزاله. (۱۳۶۳). *دو منظره*. تهران: نشر توس.
* یورگنسن، ماریان و فیلیپس، لوئیز. (۱۳۸۹). *تحلیل گفتمان: نظریه و روش* (ترجمه احسان محمدی). تهران: نشر نی.
دوره 18، شماره 1
( بهار و تابستان 1405 )
شهریور 1405
صفحه 1-24

  • تاریخ دریافت 09 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 21 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 10 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405