از مادرانگی همچون اسطوره تا بحران مادرانگی خوانشی نشانه‌شناختی بر بازنماییِ مادرانگی در سینمای ایرانِ پس از انقلاب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی دانشگاه کردستان

2 جامعه شناسی دانشگاه کردستان

3 کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه کردستان

چکیده

هدف از این نوشتار بررسی برساخت مادرانگی، با توجه به ساختار ایدئولوژیکِ فیلم‌های منتخب در سینمای ایرانِ پس از انقلاب است. پرسش بنیادینِ این مقاله پرسش از بازنماییِ ایدئولوژیکِ مضمون مادری است. برای بررسی این موضوع، منظومه‌ای از مقوله‌های مطالعات جامعه‏ شناختی زنان در زمینۀ بازنماییِ مادرانگی همچون مادری، مادرانگی، غریزۀ مادرانگی، تجربۀ مادرانگی، مادرانگی متکثر و اسطوره‌ای را به وام گرفته‏ایم. ایدۀ نظری مقاله این است که سینما در ایران، مادرانگی را به مثابۀ یک تقابل برساختی به تصویر می‌کشد. در تداومِ کار با استفاده از روش نشانه‌شناسیِ انتقادیِ جان فیسک، فیلم‌های «مادر»، «مهرِ مادری»، «دعوت»، «گیلانه» و «من مادر هستم» مورد بررسی واقع شده‌اند. خوانش نشانه‌شناختیِ این فیلم‌ها، بیان از این دارد که سینمای ایران تحول مادرانگی را در از اسطوره مادرانگی تا بحران مادرانگی را بازنمایی می‌کند و در این زمینه مادرانگی را همچون نشانه ای در حال تحول که معنای آن در ارتباط با امور بیرونی و نه درونی زنان همچون مردسالاری، اسطوره-های فرهنگی، طبقاتی و طردشده بر می‌سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

motherhood as myth to crisis of motherhood: semiotics of representation of motherhood in iranian cinema

نویسندگان [English]

  • kamal khaleghpanah 1
  • fatemeh mirzavandian 2
  • mobin rahimi 3
1 sociology. university of kurdistan. iran
2 sociology.university of kurdistan. iran
3 university of kurdistan,sanandaj,iran
چکیده [English]

this study investigate representation of motherhood and its transformation in Iranian cinema with emphsizeing ideological structures of selected films. the theoritical idea of article is that motherhood is a variable concept and multiple experiences. The theoretical framework of feminist theorists dispute over the approval and denial of women's maternal instinct and applied concepts such as mother, biological mother, myth, native, native instinct, the experience of the mother, the plural motherhood. Films studied in this research include the film"mother" by ali hatami,"mother love"by kamal tabrizi,"invitation" by ebrahim hatami kia, "gilaneh" by rakhshan bani-etemad,and "I am the mother" by Feridun Jeirani. The concluding section of the film analysis using semiotics, critical method is a division of john fiske. The film emphasizes the ideological structure of society and confirms the biological mother's maternal instinct in women as the most important and most essentially feminine instinct. but semiotic analysis imply that changed representation of motherhood on the basis of society situation. from myth motherhood to crisis of motherhood. motherhood affected by external contexts not internal circumstance of women, this external structures and cultural contexts includes cultural myths, masculinity and class structure.
Keywords: mother, biological mother, motherhood experience, mother nature, native myth, narrative structure, ideological structure

کلیدواژه‌ها [English]

  • motherhood
  • Representation
  • Semiotics
  • iranian cinema
  • crisis of motherhood
  • motherhood myth