دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823Representation of the female "I" in contemporary Iranian fiction from the 1960s to the 2000sبازنمایی «منِ» زنانه در ادبیات داستانی معاصر ایران از دهه چهل تا هشتاد12410856810.22059/jsal.2025.366050.666277FAصاحبمرادیدانشآموختهی ارشد مطالعات فرهنگی؛ دانشگاه رازی, کرمانشاه، ایران.نادرامیریاستادیار جامعهشناسی، دانشگاه رازی (نویسندهی مسئول)، دانشگاه رازی، کرمانشاه, ایرانسیاوشقلی پوردانشیار جامعهشناسی، دانشگاه رازی, کرمانشاه, ایران.Journal Article20231001The aim of this survey is investigating women's social image representation in Iranian literature from 1340s to 1380s. Unlike the natural world, the social world is completely constructed. The social world is based on intersubjective conventions and ideas . From this perspective the women's image, which is shown by men writers, is always an imperfect representation. In recent decades, women have gotten an opportunity to be their full-length mirror, and they represent a full and human-like image of themselves in their novels. How do the women consider the pictures which represent their being in society? How much do they accept or refuse those pictures ? In order to find answers for these questions, five decades of contemporary literature is searched. A significant novel, which has been appreciated by critiques and has had lots of readers, is chosen from each decade. The searching is done based on discourse analysis. The questions and the specific way of doing this research needs to apply the Laclau and Mouffe discourse analysis. The findings are shown different discourse which female writers try to show women picture in society atmosphere. The findings provide some information which is classifies into different discourses like zero-discourse, protest-discourse, sympathy-discourse and discourse of superiority.این پژوهش به بررسی بازنمایی تصویر اجتماعی زنان در آثار ادبی دهه چهل تا هشتاد ایران می پردازد. بازنمایی زن از سوی مردان در آثاری که آنان خلق کرده اند، هموراه تصویری ناقص از زن ارائه داده اند. اکنون زنان در دهه های اخیر فرصتی بدست آورده اند که در آثار داستانی روایتی از خود، آنگونه که خود می پسندند نشان دهند. زنان تصویر اجتماعی خویش را چگونه درنظر می گیرند؟ تا چه اندازه آنان این تصویر را می پذیرند، یا رد میکنند؟ جهت یافتن پاسخ این سوالات، پنج دهه ادبیات داستانی معاصر ایران مورد پژوهش قرار می گیرد. از هر دهه رمان قابل توجه ای که استقبال خوانندگان و تحسین منتقدان را داشته است، انتخاب شده است. به دلیل عدم قطعیت و دائمی نبودن قوانین و قراردادهای اجتماعی، این تحقیق براساس تحلیل گفتمان انجام شده است. سوالات و نحوهی انجام این پژوهش نیازمند به کارگیری تحلیل گفتمان لاکلو و موف بودهاست. یافته های تحقیق نشان دهندهی گفتمان های متفاوتی هستند، که زنان سعی داشته اند خودشان را آنگونه در فضای اجتماعی معرفی و بازنمایی کنند. یافته های تحقیق اطلاعاتی را فراهم می کنند که آنها را در ذیل عناوینی چون گفتمان صفر، گفتمان برتری، گفتمان اعتراض و گفتمان حسرت دسته بندی می کنیم.https://jsal.ut.ac.ir/article_108568_282f6d2afbe063273d9a7b2887b4391e.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823Analyzing the rites of courage and chivalry in Sadegh Hedayat's Story of Dash Akl: Representation of culture, identity and tradition in Iran's social evolutionواکاوی آئین های عیاری و جوانمردی در داستان داش آکل صادق هدایت: بازنمایی فرهنگ، هویت و سنت در تحول اجتماعی ایران254010856910.22059/jsal.2026.385711.666347FAمحمدعلیامینیدانشجوی دکترای مردم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران0000-0002-0040-8247محمدهمایون سپهراستادیار، مردم شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران0009-0004-8207-5715وحیدرشیدوشاستادیارگروه مردم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایرانJournal Article20241123The story of "Dash Akol" is one of the most prominent stories in the book "Three Drops of Blood" by Sadegh Hedayat, which shows a picture of the cultural and social contradictions of Iran's society in the transition period by deeply examining the characters and social atmosphere. In this article, the components of courage ritual and chivalry in the story are analyzed.These concepts, which have their roots in the traditional culture of Iran, appear in the works of Hedayat, especially in characters like Dash Akol, in opposition to social changes and identity crises. Focusing on characteristics such as courage, loyalty and chivalry, the article analyzes how these concepts are represented in the heart of Iran's social, cultural and historical changes and also examines them in shaping the identity of the characters and how they interact with the social and cultural structures of the new world pays. This essay has analyzed the content of the story with tools such as original texts, books, articles, and dissertations with analytical-descriptive method. Dash Akol, not only offers a critique of the social and cultural crises of contemporary Iran, but also explores the complexities of individual and collective identity in the transitional period from tradition to modernity, through the portrayal of courage and chivalry rituals. This study can aid in better understanding the social and cultural impacts on contemporary Iranian literature.داستان «داشآکل» یکی از برجستهترین داستانهای کتاب «سه قطره خون» صادق هدایت است که با بررسی عمیق شخصیتها و فضای اجتماعی، تصویری از تضادهای فرهنگی و اجتماعی جامعۀ ایران در دورۀ گذار را به نمایش میگذارد. در این مقاله، مؤلفههای آئین عیاری و جوانمردی در داستان، مورد تحلیل قرار میگیرد. این مفاهیم که ریشه در فرهنگ سنتی ایران دارند، در آثار هدایت به ویژه در شخصیتهایی همانند داشآکل، به طور بارزی در تقابل با تحولات اجتماعی و بحرانهای هویتی ظهور میکنند. با تمرکز بر ویژگیهایی همچون شجاعت، وفاداری و جوانمردی، مقاله به تحلیل چگونگی بازنمایی این مفاهیم در دل تغییرات اجتماعی، فرهنگی و تاریخی ایران و همچنین بررسی آنها در شکلدهی هویت شخصیتها و نحوۀ تعامل آنها با ساختارهای اجتماعی و فرهنگی دنیای نو میپردازد. این جستار با روش تحلیلی- توصیفی، درون مایه داستان را با ابزارهایی مانند متون اصلی، کتابها، مقالات و پایاننامهها مورد بررسی قرار داده است. داشآکل، نه تنها نقدی بر بحرانهای اجتماعی و فرهنگی دوران معاصر ایران است، بلکه از طریق بازنمایی آئینهای عیاری و جوانمردی، به بررسی پیچیدگیهای هویت فردی و جمعی در زمانۀ گذار میپردازد. این تحقیق میتواند کمکی باشد برای درک بهتر تأثیرات اجتماعی و فرهنگی در ادبیات معاصر ایران.https://jsal.ut.ac.ir/article_108569_5c61436aebd543fe6ff3fb2fb2fe9d04.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823Art as a scope of conflict; Studying the contemporary Iranian watercolor field using Bourdieu's theoryهنر به مثابه عرصهی کشمکش؛ مطالعهی میدان آبرنگ معاصر ایران با استفاده از نظریه بوردیو415810857010.22059/jsal.2026.384223.666343FAشمیمبرهانگروه نقاشی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران0009-0005-2046-2530سید محسنعلوی نژادگروه نقاشی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایرانامیرعباسمحمدی رادگروه نقاشی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران0009-0006-1222-5372آرشحسن پورگروه آموزشی پژوهش هنر، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران0000-0002-9002-6428Journal Article20241228This research aims to analyze watercolor painting in the contemporary art of Iran and by raising the question of what is the status of watercolor painting in the contemporary art of Iran based on Pierre Bourdieu's field theory, analyzed and identified the state of watercolor painting. The current type of research is qualitative and descriptive-analytical. Data collection was done with qualitative interviews of 17 activists and active artists in Iran's watercolor field. In this research, by criticizing the institutional theory of art, Bourdieu's field theory was chosen as a study guide. The findings of this research show that Iran's watercolor field includes two self-structuring and academic poles, and each pole has its own positions. In the self-structuring pole, all four types of capital were identified, and in the academic pole, Bourdieu's three capitals were identified. Also, two other capitals under the title of virtual capital and exhibition capital, under social capital, were mentioned in this study. The results of this study show that the technical-aesthetic taste of each pole of the Iranian watercolor field is different from the other. In the self-structuring pole, a specific method, path and framework have been determined for using watercolor, and in the academic pole, watercolor is considered as an artistic tool and medium. Activists in Iran's watercolor field are in conflict with each other with capital and to get more capital, and the conflict exists not only between the poles but also within the poles, especially the self-structuring pole.این پژوهش با هدف تحلیل نقاشی آبرنگ در هنر معاصر ایران و با طرح این پرسش که وضعیت نقاشی آبرنگ در هنر معاصر ایران بر اساس نظریهی میدان پییر بوردیو چگونه است؛ به تحلیل و شناسایی وضعیت نقاشی آبرنگ پرداخته است. نوع پژوهش حاضر، کیفی و بهصورتِ توصیفی تحلیلی است. گردآوری دادهها با مصاحبهی کیفی از 17 نفر از کنشگران و هنرمندان فعال در میدان آبرنگ ایران انجام شده است. در این پژوهش با نقد نظریهی نهادی هنر، نظریهی میدان بوردیو به عنوان راهنمای مطالعه بکارگرفتهشد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که میدان آبرنگ ایران شامل دو قطب خودساختاربخش و دانشگاهی بوده و هر قطب نیز مواضع مخصوص به خود را داراست. در قطب خودساختاربخش هر چهار نوع سرمایه و در قطب دانشگاهی سه سرمایهی بوردیو شناسایی شد. همچنین دو سرمایه دیگر تحت عنوان سرمایه مجازی و سرمایه نمایشگاهی، ذیل سرمایه اجتماعی در این مطالعه مطرح گردید. نتایج این مطالعه نشان میدهد ذائقهی فنی – زیباییشناختی هر قطب از میدان آبرنگ ایران با دیگری متفاوت است. در قطب خودساختاربخش برای استفاده از آبرنگ روش، مسیر و چارچوب مشخصی تعیین شده است و در قطب دانشگاهی، آبرنگ به عنوان یک ابزار و مدیوم هنری مطرح است. کنشگران در میدان آبرنگ ایران با سرمایه و برای کسب سرمایه بیشتر با یکدیگر منازعه دارند و کشمکش نه تنها در بین قطبها که درون قطبها، بهویژه قطب خودساختاربخش حکمفرماست.https://jsal.ut.ac.ir/article_108570_4537d3daf05c78c8c8ef0455140c9828.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823Ilkhanid patrons, establishment of art institutions, cultural exchange in the field of paintingحامیان ایلخانی، تشکل نهاد هنری، تبادل فرهنگی در حوزه نگارگری597710868110.22059/jsal.2026.374210.666304FAسولمازامیرراشداستادیار گروه هنر دانشگاه محقق اردبیلی0000-0001-8249-5075Journal Article20240321It is important to study the context of the creation of the works of the 8th-century Hijri, especially considering the social developments and the role of the artistic patrons of the Ilkhanid period who provided the means for cultural exchange. The works of art of this period have a special prestige and this shows the financial support of artistic patrons, which includes the provision of necessary artwork, education, the formation of art institutions in suitable places, and the order and division of work to achieve the desired quality of patrons, which led to the formation of the Ilkhani school. Is. According to the social approach to art and artists in this research, fields such as the formation of an art institution, artists from different cultures, education, division of labor, expectations of patrons and clients as well as financial resources allocated to the individual artist and the new social status of the artists are considered. it placed. The main question: What were the characteristics of the artistic institution and how was the cultural exchange between Hotan and native painters? The aim is to analyze the fields of cultural exchange in the field of painters of the Ilkhanid period. The research method is descriptive and analytical, and library and digital resources are used. Studies show the presence of Christian painters; Uyghur, Baghdadi and their use alongside the natives has led to the emergence of works that indicate a cultural exchange and the dominance of Central Asian techniques, the documents show a variety of foundational support such as providing a place, order, administrative and developmental reforms with training, compilation and compilation The knowledge of book layout technique, preparation of materials and tools, financial support has not been unaffected in this progress.زمینه خلق آثار با توجه به تحولات اجتماعی و نقش حامیان هنری دوره ایلخانی حائز اهمیت است. آثار هنری این دوره نهتنها حاصل حمایت مالی حامیان از فرد هنرمند و تهیه ملزومات، بلکه نمایشگر فرایندی، جهت ایجاد زمینههای لازم برای رسیدن بهویژگیها و کیفیت مطلوب حامی است، عمل در انحصار گرفتن هنرمندان در اماکنی چون محلات هنر، روش اداره و برخورد با قشر هنرمند موجبات گسترش و پیشرفت را فراهم آورده است. با توجه به رویکرد اجتماعی به هنر و هنرمند در این پژوهش، زمینههایی چون تشکیل نهاد هنری، تبادل فرهنگی هنری، آموزش، تقسیم کارمورد توجه قرار گرفت. سؤال اصلی: دعوت از نقاشان بودایی و مسیحی و حمایت از هنر مربوط به این فرهنگها موجبات تبادل فرهنگی بین آنها و ایرانیان را در یک تشکل فراهم کرده است؟ هدف تحلیلی بر زمینههای تبادل فرهنگی و آثاری است که تحت تأثیر هنر بودایی خاور دور، مسیحی، بغدادی و ایرانی پدید آمدند و در کنار هم عرضه شده اند. اینکه سلیقه و سفارش حامی موجب غلبه کدام شیوه شده و در نهایت تلاقی این فرهنگ و هنرها چه نتایجی بار آورده است. روش پژوهش تحلیلی و تطبیقی بوده و نتایج نشان میدهد حضور نقاشان ختایی و دعوت از سایرین منجر به پیدایش آثاری شده که حکایت از یک تبادل هنری و فرهنگی دارد، مستندات نشان میدهد انواع حمایتهای زمینهساز ابتدا موجب گسترش هنری ختایی و مسیحی و سپس اسلامآوری ایلخانان فضای مناسبی برای تبادل فرهنگی پدید آورده که میتوان شاهد خلق عناصر فرهنگی متناسب با هنر اسلامی شده است.https://jsal.ut.ac.ir/article_108681_b521d7c876192dafa2a3b54b1dadb6f0.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823Examining the Novel "The House of the Edrisiha" Based on Lucien Goldmann's Structuralist Theoryبررسی رمان «خانه ادریسیها» با تکیه بر نظریة ساختگرایی لوسین گلدمن798810868210.22059/jsal.2026.381613.666334FAپروینغلامحسینیدانشآموخته دکتری و مدرس دانشگاه،گروه زبان و ادبیات فارسی (محض)، دانشگاه شهرکرد،0000-0002-9433-7063حمیدرضاقانونیاستادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.Journal Article20240828The sociology of culture, art, and literature examines the mutual influence of art and literature on social and cultural structures. One of the prominent pioneers in this field is Lucien Goldmann. He emphasizes that a literary work is not merely the result of individual creativity but a reflection of the collective and social worldview in which the author lives. He introduced the concept of "genetic structuralism," which explores how literary works are formed through complex social interactions. Investigating this topic, especially in the works of authors such as Alizadeh, helps us analyze the social and cultural influences on literature more precisely. The primary issue in this study is to analyze how social structure and historical conditions impact this novel and the actions and choices of its characters. Additionally, it addresses how characters can represent both individual and institutional challenges within their social context. Researchers in this study have concluded that "The House of Idris" serves as a model of the larger society, rooted in the ideological thinking of the author. Alizadeh critically analyzes ideologies such as patriarchy, Westernization, and class divides, highlighting the role of these ideologies in influencing social actions and literature. He emphasizes the importance of collective awareness and action for improving social conditions and regards this research as a significant step toward understanding the complex interactions between literature and social structures.جامعهشناسی فرهنگ و هنر و ادبیات به بررسی تأثیر و تأثّر متقابل هنر و ادبیات از ساختارهای اجتماعی و فرهنگی میپردازد. یکی از پیشگامان برجسته در این حوزه، لوسین گلدمن است. او با تأکید بر این نکتهرکه اثر ادبی نه تنها نتیجه خلاقیّت فردی، بلکه بازتابی از جهانبینی جمعی و اجتماعی است که نویسنده در آن زندگی میکند، نشانههایی کلیدی از ارتباط میان ادبیات و جامعه را مطرح میکند. او این رویکرد خود را «ساختارگرایی تکوینی» نامید، که به بررسی چگونگی شکلگیری آثار ادبی از طریق تعاملات پیچیده اجتماعی میپردازد. بررسی این موضوع به خصوص در آثار نویسندگانی نظیر علیزاده، به ما کمک میکند تا تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ادبیات را به صورت دقیقتری مورد تحلیل قرار دهیم. مسئله اصلی در این پژوهش تحلیل چگونگی تأثیر گذاشتن ساختار اجتماعی و شرایط تاریخی بر این رمان و نحوه کنش و انتخاب شخصیتهاست و در عین حال پرداختن به این موضوع که چگونه شخصیتها میتوانند نمایانگر چالشهای فردی و نهادینهشده در بستر اجتماعی خود باشند. پژوهشگران در این مطالعه به این نتیجه رسیدهاند که رمان «خانه ادریسیها» الگویی از جامعه بزرگتر است که ریشه در تفکر ایدئولوژیک نویسنده دارد. علیزاده به تحلیل انتقادی ایدئولوژیهایی نظیر مردسالاری، غربزدگی و شکافهای طبقاتی میپردازد و نقش این ایدئولوژیها در تأثیرگذاری بر کنشهای اجتماعی و ادبیات را نشان میدهد. پژوهش حاضر بر اهمیت آگاهی و اقدام جمعی برای بهبود شرایط اجتماعی تأکید دارد. از این رو این پژوهش گامی مؤثر در فهم تعاملات پیچیده بین ادبیات و ساختارهای اجتماعی استhttps://jsal.ut.ac.ir/article_108682_b16aa9c72df3548bf7ad4e9465e22c1f.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823A study on the reception and consumption of Marvel Cinematic Universe films by some young Iranian girls.مطالعه دریافت و مصرف برخی از دختران جوان ایرانی از فیلمهای دنیای سینمایی مارول9911610868310.22059/jsal.2025.390601.666365FAاعظمراودرادگروه آموزشی ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-7634-0816ریحانهرزمآراگروه آموزشی ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0004-3547-0085Journal Article20250216The Marvel Cinematic Universe (MCU) is the most widely watched fictional narrative in the history of cinema. Marvel’s superhero movies have a large audience in Iran as well. Understanding these audiences is important due to the fact that, unlike in the past, cinema audiences are no longer considered entirely passive, and audience behavior is now studied in the tradition of audience analysis.<br>Therefore, this research is designed to study Iranian audiences of the Marvel Cinematic Universe and understand their consumption behavior. In analyzing these audiences, theories such as Stuart Hall’s encoding/decoding model in audience studies, Victoria Alexander’s consumption studies, and the concept of productive consumption have been utilized.<br>For this purpose, semi-structured interviews were conducted with 21 young female audiences of Marvel Cinematic Universe selected via the snowball sampling method. Through thematic analysis of their statements, four key themes emerged: reasons for watching the films, ways of consuming the films, the films’ effects on audiences, and audience critiques of the films.<br>The findings indicate that Iranian audiences generally engage actively with these movies, interpret the films differently based on their personal characteristics and also Iranian cultural context, exhibit various types of decoding —including oppositional decoding— and demonstrate productive consumption behaviors.دنیای سینمایی مارول پربازدیدترین روایت داستانی در تاریخ سینماست و فیلمهای سینمایی ابرقهرمانی مارول در ایران نیز مخاطبان فراوانی دارد. شناخت این افراد از آن جهت اهمیت دارد که مخاطبان سینما امروزه برخلاف سابق چندان منفعل تلقی نمیشوند و رفتار آنان در سنت تحلیل مخاطب مورد مطالعه قرار میگیرد. بنابراین این پژوهش با هدف مطالعه مخاطبان ایرانی دنیای سینمایی مارول و شناخت رفتار مصرف آنها طراحی شده است و در تحلیل این مخاطبان از نظریات رمزگذاری و رمزگشایی استوارتهال در مطالعه مخاطب، نظریات مطالعه مصرف ویکتوریا الکساندر و مفهوم مصرف تولیدی استفاده شده است. در این راستا مجموعا با 21 نفر از مخاطبان زن جوان دنیای سینمایی مارول که با روش نمونهگیری گلولهبرفی انتخاب شدند مصاحبه نیمهساختاریافته انجام شد. با تحلیل گفتههای این مخاطبان به روش تحلیل مضمون مجموعا 4 چهار کد انتخابی دلایل تماشای فیلمها، شیوههای مصرف فیلمها، اثرات فیلمها بر مخاطبان و نقدهای مخاطبان به فیلمها به دست آمد. بر اساس نتایج این پژوهش مخاطبان عمدتا به صورت فعال با این آثار درگیر میشوند، با توجه به ویژگیهای شخصی و فرهنگ جامعه ایرانی برداشتهای مختلفی از فیلمها دارند، انواع رمزگشاییها حتی رمزگشایی متضاد در آنها دیده میشود و رفتارهای مصرف تولیدی نیز در بین آنها وجود دارد.https://jsal.ut.ac.ir/article_108683_42aae50b505bb0adbedb1f8f8bbd6378.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823The effects of the Reification of Forough Farrokhzad's poetry in the first period and its transformation into liberating poetry in the second period; A study with approach the Frankfurt schoolجلوههای شیءوارگی شعر دورۀ اول فروغ فرخزاد و تحول آن به شعر رهاییبخش در دورۀ دوم؛ مطالعهای با رویکرد مکتب فرانکفورت11713210870810.22059/jsal.2024.362304.666253FAکبریموسوی قهفرخیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد ایرانجهانگیرصفریاستاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانابراهیمظاهری عبدونداستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران0000-0003-3472-8318حمیدرضاییدانشیار دانشگاه پیام نورJournal Article20230715Reification is one of the consequences of the culture industry, in which relationships between people become relationships between objects. From of the perspective of the members of the Frankfurt school, the reinfected person loses his political and social activism and helps to stabilize the established order. In the theory of critical aesthetics of the Frankfurt school, original art is critical and liberator and can make people aware of their reifiction. In this research, with attributive method and descriptive-analytical approach, and based on the principles of the Frankfurt school, the transformation of Forough Farrokhzad's poetry from reification to emancipation has been polished. The findings of the research show that the poems of the first period of Farrokhzad in the books Asir and Divar contain the effects of bodily reification. At this stage, her erotic poems, like other media in the culture industry during the second Pahlavi era, promote sexual freedom; But her poems in Tavalodi digar and Iman biyavarim be aghaz e fasl e sard reach a remarkable transformation from reification to emancipation. The emancipation of her poems is accompanied by revelation and includes protesting against various aspects of the culture industry such as pornography, deprivation of the power to think, turning people into constant consumers, massifying people by promoting certain products for different groups, defining human identity based on symbolic objects, reinforces and narcissuses society, destroys nature and artificially reproduces it, and spreads war. Farrokhzad's art at this stage, in contrast to the formal art of the previous period, is a clear expression of her artistic originality.شیءوارگی از پیامدهای صنعت فرهنگ است که در آن روابط میان انسانها تبدیل به مناسبات میان اشیاء میشود. از دید اعضای مکتب فرانکفورت، فرد شیءشده، کنشگری سیاسی و اجتماعی خود را از دست میدهد و به تثبیت نظم مستقر کمک میکند. در نظریۀ زیباییشناسی انتقادی مکتب فرانکفورت، هنرِ اصیل، انتقادی و رهاییبخش است و میتواند افراد را از شیءوارگیشان آگاه کند. در این پژوهش با روش اسنادی و رویکرد توصیفی- تحلیلی، و بر اساس اصول مکتب فرانکفورت، به بررسی تحول شعر فروغ فرخزاد از شیءوارگی به رهاییبخشی پرداخته شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد اشعار دورۀ اول فرخزاد در کتابهای اسیر و دیوار دربردارندۀ جلوههای شیءوارگی تنانه است. اشعار اروتیک او در این مرحله، مانند سایر رسانههای صنعت فرهنگ در دوران پهلوی دوم، مروّج آزادی جنسی است؛ اما اشعار او در کتابهای تولدی دیگر و ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد، در تحولی چشمگیر از شیءوارگی به رهاییبخشی میرسد. رهاییبخشی اشعار او با افشاگری همراه است و شامل اعتراض علیه ابعاد مختلف صنعت فرهنگ مانند هرزهنگاری، سلب قدرت اندیشیدن، تبدیل انسان به مصرفگرای همیشگی، تودهایکردن مردم با ترویج محصولات مشخص برای گروههای مختلف، تعریفکردن هویت انسان بر اساس اشیاء نمادین، تحمیقی و تخدیریبودن جامعه، نابودی طبیعت و بازتولید مصنوعی آن و گسترش جنگ میشود. هنر رهاییبخش فرخزاد در این مرحله، در تقابل با هنر شیءوارۀ دورۀ پیشین، نمود روشنی از اصالت هنری اوست.https://jsal.ut.ac.ir/article_108708_be7152bffd02c21f2e926f3e7cd2cba4.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823A Comparative Study of the Formation of Transnational Identity in the Characters of Funny in Farsi: A Memoir of Growing Up Iranian in America, The Namesake, and Interpreter of Maladies through the Lens of Postcolonial Criticismبررسی تطبیقی نحوه ی شکل گیری هویت فراملی شخصیت کتابهای عطر سنبل عطرکاج، همنام و مترجم دردها از منظر نقد پسااستعمار13315210870910.22059/jsal.2026.353350.666209FAفاطمهدیباکارشناسی ارشد ادبیات نمایشی، مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی ، قم، ایران0000-0002-7594-8459سید ابوالقاسمحسینی (ژرفا)استادیار، مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی ، قم، ایران0000-0001-8828-8747محمداسماعیلیدانش آموخته بازیگری از مدرسه هنر ارجمند، تهران، ایران0000-0002-8230-7596Journal Article20230103Immigration often leads individuals to distance themselves from their national identity and encounter new cultural environments in the host country. As a result, immigrants attempt to construct a new sense of self and eventually develop an intermediate or transnational identity. This process is particularly challenging for Eastern immigrants moving to Western societies due to cultural differences, stereotypical representations, and unequal power relations. This study aims to examine the representation of transnational identity and immigrant experiences in the works of Firoozeh Dumas and Jhumpa Lahiri from a postcolonial perspective.This research employs a comparative literary approach based on library research and analytical methods. The selected works of Lahiri and Dumas were analyzed through the lens of postcolonial criticism and transnational identity, drawing on the theoretical frameworks of Bhabha and Edward Said. The study focuses on the ways immigrant characters negotiate cultural differences and construct new identities within Western societies.The findings reveal that the fictional characters created by both authors ultimately develop a transnational identity. In confronting the challenges of East–West migration and adapting to new social and cultural environments, immigrants share similar experiences in various aspects of life, including marriage, customs, and belief systems. However, notable differences exist in the authors’ perspectives. Dumas presents a more authentic and detailed portrayal of the homeland, largely due to her direct lived experience in Iran, whereas Lahiri’s representation of India is shaped by inherited cultural memory rather than personal experience.The study concludes that transnational identity emerges as an inevitable outcome of the immigrant experience in both authors’ works. While the process of identity formation reflects common patterns of adaptation and cultural negotiation, differences in the authors’ personal backgrounds significantly influence their depictions of homeland and belonging. These findings highlight the importance of lived experience in shaping literary representations of migration, identity, and cultural hybridity.مهاجرت سبب میشود که انسانها از هویت ملی خود فاصله بگیرند، در خاک غربت با فرهنگ جدید مواجه شوند و در تلاش برای یافتن هویت جدید باشند. آنان در این مسیر دچار چالشهای زیادی میشوند و در نهایت به هویتی بینابین و فراملی میرسند. این چالشها برای مهاجران شرقی، بهویژه زنان شرقی، جدیتر است. دلیل آن نیز نگاه فرادست به فرودست و شناخت کلیشهای غرب نسبت به شرق است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی نحوه شکلگیری هویت فراملی در آثار فیروزه جزایری دوما و جومپا لاهیری انجام شده است.<br>در این تحقیق، با روش گردآوری کتابخانهای و شیوه تحلیلی، مقایسه تطبیقی آثار جومپا لاهیری و فیروزه جزایری دوما از منظر نقد پسااستعمار و هویت فراملی بر اساس نظریات هومی بابا و ادوارد سعید انجام شد.<br>نتایج تحقیق نشان میدهد که شخصیتهای داستانی هر دو نویسنده ناگزیر به هویت فراملی دست مییابند. مهاجران در عبور از چالشهای مهاجرت از شرق به غرب و در فرایند شکلگیری هویت جدید، تجربههای مشابهی دارند و در جنبههای مختلف زندگی، از جمله ازدواج، آداب و رسوم و باورها، سازگاری و تطبیقپذیری نشان میدهند. با این حال، تفاوتهایی نیز در نگرش دو نویسنده مشاهده میشود. <br>فیروزه جزایری دوما تصاویر صادقانهتر و ملموستری از وطن ارائه میدهد که این امر ناشی از تجربه زیسته او در ایران است؛ در حالی که جومپا لاهیری تجربه زیستهای در هند ندارد. در مجموع، آثار هر دو نویسنده نشان میدهد که هویت فراملی حاصل مواجهه مهاجران با دو فرهنگ و تلاش آنان برای سازگاری با شرایط جدید زندگی است.https://jsal.ut.ac.ir/article_108709_7e195e0d96f9330aad1f4aa5ec76bf7a.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823The sociological analysis of relations in the world of Illumination art based on Howard Becker's point of view in Isfahan cityتحلیل جامعهشناختی روابط دنیای هنر تذهیب برمبنای دیدگاه هوارد بکر در شهر اصفهان (سال 1402)15317010871010.22059/jsal.2024.371325.666294FAآرزورزاق نژاددانشجوی کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشکده پژوهشهای عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران0009-0001-3569-5602علیرضاخدامیاستادیار (مدرس) دانشگاه هنر اصفهان،0000-0003-4700-9355نادرشایگان فرپژوهش هنر، دانشکده کارآفرینی و پژوهش های عالی هنر، دانشگاه هنر اصفهان0000-0003-0316-8397رسولیوسفیگروه پژوهش هنر، دانشکده پژوهش های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان.0000-0003-4041-0824Journal Article20240120Illumination is one of the traditional arts of Iran, hence explaining the nature of this art medium through the applying sociological approaches can clarify some of neglected aspects of production this kind of artwork. One of the approaches that deals with the production of artworks is Howard Becker's production system elucidated in his book titled Worlds of Art. Howard Becker presents a sociological account of how an art production is a collective enterprise that involves various people occupying different roles and positions. The question of the upcoming research is how the sociological formation of the production system of gilded works in the city of Isfahan and the aim of this article is finding a sociological explanation for the production system of illumination works in the city of Isfahan based on Becker's approach. The current research is qualitative. The method of data collection was field-based and it was done using semi-structured interviews. For data analysis, the thematic analysis method and the Atlas.ti software. The interviewees were selected among the illumination activists in Isfahan, including 13 people. According to the results, it was concluded that, illumination is produced, like any other artwork, in the framework of labor division system, in which everyone’s job description is defined based on certain patterns and in the form of collective actions and reactions.تذهیب از جمله هنرهای سنتی ایران است که تبیین ماهیت این هنر از طریق کاربست رویکردهای جامعهشناختی میتواند برخی از مراحل تولید آن را روشن نماید. یکی از رویکردهایی که به تولید آثار هنری میپردازد، نظام تولید هوارد بکر در کتاب جهانهای هنر میباشد. او معتقد است اثر هنری و تولید آن را نمیتوان به شخص تولید کننده فروکاست بلکه هنر امری جمعی است. بر همین مبنا هدف پژوهش پیشرو تبیین نقشها و شبکه تقسیم کار در نظام تولید آثار تذهیب در شهر اصفهان براساس دیدگاه یاد شده میباشد. به این منظور سعی گردیده است مشاغل، حرفهها و مواد و مصالحی که در خلق یک اثر تذهیب دخالت دارند و همچنین نظام تولید در این هنر بررسی و شبکۀ روابط میان آنها ترسیم گردد. پژوهش حاضر از نوع کیفی است. شیوۀ گردآوری دادهها به صورت میدانی بوده و با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته انجام گرفته است. برای تحلیل دادهها از روش تحلیل موضوع و در این مسیر از نرمافزار Atlas.ti استفاده گردیده است. مصاحبهشوندگان از میان فعالان عرصه تذهیب در شهر اصفهان انتخاب شدهاند که شامل ۱۳ نفرند. با توجه به نتایج نیز مشاهده گردید برمبنای دیدگاه یاد شده، تذهیب نیز همانند هر هنر دیگری در چهارچوب نظام تقسیم کار تولید میشود که در آن وظایف بین افراد بر مبنای الگوهای خاصی و در قالب کنشها و واکنش های متقابل جمعی تعریف میشود. همچنین رابطه بین نیروی مرکزی و نیروی پشتیبان کاملاً قراردادی بوده و افراد برای خلق اثر هنری زنجیروار به هم متصل هستند.https://jsal.ut.ac.ir/article_108710_ddca83bfcddd4201205375160d900472.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823Women and the Conflict of Discourses in Iranian Cinema: A Case Study of the Film "Two Women"زن و تقابل گفتمانها در سینمای ایران: مطالعه موردی فیلم «دو زن»17118710871110.22059/jsal.2026.392978.666380FAانوشهمیرمجلسیدانشگاه علامه طباطبایی0000-0001-5878-8492Journal Article20250406The film "Two Women," directed by Tahmineh Milani, was released in the late 1970s, coinciding with the rise of the reformists. This period was marked by a special focus on the role of women in the public sphere, and the importance of this issue is evident in the film. Many studies have addressed the representation of women in cinema and analyzed this issue. The aim of this article is to examine and identify the discursive systems present in the film and their relationship with the common discourses of the 1970s and 1980s in Iran. The theoretical framework of this article is based on a three-stage method derived from Laclau and Mouffe's discourse theory. The film has been analyzed at three levels: textual, intertextual, and contextual. The film analysis shows that there are three main discourses present in it: traditional discourse, egalitarian discourse, and religious sovereignty discourse. These discourses were simultaneously in conflict with each other in the society of that period. The research findings show that just as the three discourses were in conflict in society at the time the film was made, this situation is also reflected in the film’s atmosphere. In such circumstances, Tahmineh Milani examines the conflict between common discourses and shows how the dominance of traditional and patriarchal discourse affects society, especially women. The discourse of religious sovereignty supports traditional discourse with legal means, and as a result, the egalitarian discourse is simultaneously opposed to both traditional and religious discourses.فیلم «دو زن» به کارگردانی تهمینه میلانی در اواخر دهه هفتاد خورشیدی و همزمان با روی کار آمدن اصلاحطلبان به نمایش درآمد. این دوره با توجه ویژه به نقش زنان در عرصه عمومی همراه بود و اهمیت این موضوع در فیلم نیز آشکار است. بسیاری از پژوهشها به بازنمایی زن در سینما و تحلیل این مسئله پرداختهاند. هدف این مقاله بررسی و شناسایی نظامهای گفتمانی موجود در فیلم و ارتباط آنها با گفتمانهای رایج دهه هفتاد و هشتاد خورشیدی در ایران است. چارچوب نظری این مقاله مبتنی بر روش سهمرحلهای برگرفته از نظریه گفتمان لاکلاو و موف است. فیلم در سه سطح متنی، بینامتنی و بافتی تحلیل شده است. تحلیل فیلم نشان میدهد سه گفتمان اصلی در آن حضور دارند: گفتمان سنتی، گفتمان برابریخواهانه و گفتمان حاکمیت مذهبی. این گفتمانها همزمان در جامعه آن دوره نیز در تقابل با یکدیگر قرار داشتند. یافتههای پژوهش نشان میدهد همانطور که گفتمانهای سهگانه در زمان ساخت فیلم در جامعه در تقابل بودهاند، این وضعیت در فضای فیلم نیز بازتاب یافته است. تهمینه میلانی در چنین شرایطی به بررسی تقابل گفتمانهای رایج میپردازد و نشان میدهد که سیطره گفتمان سنتی و مردسالارانه چه تأثیری بر جامعه و بهویژه زنان دارد. گفتمان حاکمیت مذهبی با ابزارهای قانونی از گفتمان سنتی حمایت میکند و در نتیجه گفتمان برابریخواهانه همزمان در مقابل هر دو گفتمان سنتی و مذهبی قرار میگیرد.https://jsal.ut.ac.ir/article_108711_422098f0d3000212d285034207eacd00.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823Components of Political Discourse in the Novel Chashmhayash (Her Eyes) by Bozorg Alaviمؤلفههای گفتمان سیاسی در رمان چشمهایش بزرگ علوی18920910871210.22059/jsal.2026.387809.666353FAعنایتالهدارائیدانشآموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0002-2433-2654Journal Article20241229Awareness of the way social and political themes and issues are represented in literary works is useful in understanding the social and external mechanism of the creation of an artistic work and understanding the literary trends that are the product of discourses. The aim of the study is to explain the socio-political discourses in the novel Chashmhayash (Her Eyes) by Alavi. An artistic work is a product of the artist and the artist is a product of discourses. Therefore, the purpose is to identify the discursive components within which the author and the work are formed. The research method is critical discourse analysis (a combination of the approaches of Norman Fairclough and James Paul Gee). The novel is a fictional story of political fighters against the Reza Shah regime. Considering the fighters' connection with the communists and other evidence, the "Self" discourse in the novel can be considered socialism or Left. The dominant discourse of the country (Pahlavism) is represented as the “other”. There have been criticisms of Reza Shah’s rule, such as the uncovering of the veil, dictatorship, repression and censorship, imprisonment and exile, and killing of politicians and protesters. The Islamist discourse (Shi'ism) is also represented as the “other” and the discourses of secularism and modernism are represented as “Self”. In fact, Alavi and his work are the creation of the conflict between Iranian political discourses in the 1940s. The dominance of new discourses influenced by the West (socialism, secularism, and modernism) over traditional discourses (monarchy and religion) in this work indicates the true state of Iranian society at that time. Intellectuals and the middle class, including artists, writers, scholars, and employees, were more attached to the new discourses. They viewed traditional discourses with a critical or opposing perspective. This is also evident in the novel "Her Eyes".آگاهی از شیوۀ بازنمایی مضامین و مسائل اجتماعی و سیاسی در آثار ادبی، در شناخت سازوکار اجتماعی و بیرونیِ آفرینشِ اثر هنری و درکِ جریانهای ادبی که محصول گفتمانها هستند، سودمند است. هدف پژوهش، تبیین گفتمانهای اجتماعی-سیاسی در رمان چشمهایش نوشتۀ بزرگ علوی است. اثر هنری، محصولِ هنرمند و هنرمند، محصولِ گفتمانهاست. پس مقصود، شناسایی مؤلفههای گفتمانی است که نویسنده و اثر در درون آن شکل گرفتهاند. روش پژوهش، تحلیل گفتمان انتقادی (آمیختهای از رویکردهای نورمن فرکلاف و جیمز پل جی) است. رمان، سرگذشتِ خیالیِ مبارزانِ سیاسی، علیهِ دستگاه رضاشاه است. با توجه به پیوستگیِ مبارزان با کمونیستها و دیگر شواهد، میتوان گفتمان «خودی» در رمان را سوسیالیسم یا چپ دانست. گفتمان حاکمِ کشور (پهلویسم) به صورت «دیگری» بازنمایی شده و از حکومت رضاشاه انتقادهایی شده است؛ مانند کشف حجاب، دیکتاتوری، خفقان و سانسور، زندانی کردن و تبعید و کشتن سیاستمداران و معترضان. همچنین گفتمان اسلامگرا (تشیع)، به صورت «دیگری» و گفتمانهای سکولاریسم و مدرنیسم به صورت «خودی» بازنمایی شده است. درواقع، علوی و اثرش مخلوق تضارب گفتمانهای سیاسی ایران در دهۀ 1320 است. چیرگی گفتمانهای جدید و متأثر از غرب (سوسیالیسم، سکولاریسم و مدرنیسم) بر گفتمانهای سنتی (سلطلنتطلبی و دینی) در این اثر، حاکی از اوضاع حقیقی جامعۀ ایران آن زمان است. روشنفکران و طبقۀ متوسط جامعه شاملِ هنرمندان، نویسندگان، دانشآموختگان و کارمندان، دلبستگیِ بیشتری به گفتمانهای جدید داشتند. آنان با دیدگاهی منتقدانه یا مخالف به گفتمانهای سنتی مینگریستند. در رمان چشمهایش نیز این امر مشهود است.https://jsal.ut.ac.ir/article_108712_00f8918ccd01ad013d8348efdf3deb4a.pdfدانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهراندوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات2538-504618120260823The Reflection of Cultural Identity in the Decorative Arts of the Bakhtiari Tribe during Celebrations and Mourning Ritualsبازتاب هویت فرهنگی در هنرهای تزئینی ایل بختیاری در جشن و سوگ21123710871310.22059/jsal.2026.391109.666369FAسمیرامهری دهنودانشجوی کارشناسی ارشد رشته هنرپژوهش دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران0009-0009-2318-6462میثمیزدیاستادیار دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران0000-0002-6222-3432Journal Article20250424This research, conducted with the aim of examining decorative arts in the celebration and mourning rituals of the Bakhtiari tribe, employed a qualitative, field-descriptive method with an art anthropology approach. In this study, semiotic, functionalist, and historical-cultural analytical frameworks were utilized to uncover the profound meanings of symbols and decorative motifs. The required data were collected through interviews with 20 members of the Bakhtiari tribe across four different cities (Dezful, Sardasht, Choghamish, and Izeh). The findings indicate that decorative arts within Bakhtiari celebration and mourning rituals reflect the tribe's everyday life, aspirations, spiritual worldview, and ancient philosophical thoughts, expressed through elements such as traditional attire, clothing adornments, local motifs, and ceremonial objects. These arts not only serve practical functions but also carry deep symbolic meanings that reflect the tribe’s relationship with nature, religious beliefs, and social structure. It was further revealed that these rituals, serving as profound manifestations of the deepest human aspirations and cultural convictions, play a fundamental role in preserving and transmitting the social identity of the Bakhtiari tribe. Emphasizing the significance of studying decorative arts as reflections of a people’s civilization and culture, this research underscores the necessity of systematic documentation and study of these rituals, particularly in conditions where the deep-rooted culture of the Bakhtiari tribe is at risk of fading.این پژوهش با هدف بررسی هنرهای تزئینی در آیینهای جشن و سوگ در ایل بختیاری به روش کیفی و میدانی-توصیفی با رویکرد انسانشناسی هنری انجام شده است. در این مطالعه، از رویکردهای سمیوتیک، کارکردگرایی و تحلیل تاریخی-فرهنگی برای کشف معانی عمیق نمادها و نقوش تزئینی استفاده شده و دادههای مورد نیاز از طریق مصاحبه با 20 نفر از اعضای ایل بختیاری در چهار شهر مختلف (دزفول، سردشت، چغامیش و ایذه) جمعآوری گردید. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هنرهای تزئینی در آیینهای جشن و سوگ بختیاری، بازتابی از زندگی روزمره، آرزوها، جهانبینی معنوی و اندیشههای کهن این قوم است که از طریق عناصری چون پوشش سنتی، تزئینات لباس، نقوش محلی و اشیاء مراسمی ابراز میشود. این هنرها نه تنها دارای کاربردهای عملی، بلکه حامل معانی نمادین عمیقی هستند که ارتباط این قوم با طبیعت، باورهای مذهبی و ساختار اجتماعی را منعکس میسازند. همچنین مشخص گردید که این آیینها به عنوان نمایانگر عمیقترین آرزوهای انسانی و اعتقادات فرهنگی، در حفظ و انتقال هویت اجتماعی ایل بختیاری نقش اساسی ایفا میکنند. این پژوهش با تأکید بر اهمیت مطالعه هنرهای تزئینی به عنوان بازتابی از تمدن و فرهنگ هر قوم، از ضرورت ثبت و مطالعه نظاممند این آیینها به ویژه در شرایطی که فرهنگ ریشهدار ایل بختیاری در معرض کمرنگشدن قرار دارد، حمایت میکند.https://jsal.ut.ac.ir/article_108713_1d0acd02b685258b616c5f49711c081c.pdf